Günümüzde sosyal medya da alışveriş sitelerinde ya da televizyonlardaki borsa kanallarında (borsa kanallarında kısaca BTC olarak ta geçer.) duyduğunuz gördüğümüz ve gelecekte herkesin ortak olarak kullanacağı diye söylenen sanal paradan diğer adıyla kripto paradan bahsedeceğim.
 
Kripto para nedir?
Dediğim gibi kripto para yani sanal; nakite alternatif bir değişim aracı olarak tasarlanmış bir dijital varlık, bir sanal unsurdur. Bunun daha basit tanımı eğer ileride kripto para kullanacaksanız şu an cebinizde bulunan madeni ve kâğıt paraları kullanmayacaksınız yani tamamen sanal, elle tutulur bir şey olmayan para kullanacaksınız. Tabi şu anda da internetten ya da kartlarla paraya dokunmadan alışveriş yapabiliyoruz. 
Fakat kripto paraların burada farkı ortaya çıkıyor. Şimdi kullandığımız kartlarla internet üzerinden alışveriş yaptığımızda bağlı olduğumuz bankaya veya kuruma komisyon ödemek zorundayız. 
Kriptoparalarda ise araya aracı giremez, banka ya da, yurt dışından alım satım yapıyorsanız, döviz şirketleri gibi, yani alım satım sadece alan ve satan kişi arasında yapılır. Böyle söylendiğinde hoş bir şey aslında bir de birazdan bahsedeceğim herkesin kendine ait ve sadece kendisinin erişebileceği kriptoparalarının ne kadar olduğunu gösteren bir deftere sahip olabileceği gibi.  Kripto paraların asıl amacı budur diye bahsedilir. Fakat bu ne kadarı doğru ne kadarı yanlış olduğu bilinmiyor.
 

Kripto paraları kim(ler) ortaya çıkarmıştır?

Kripto para 2008 yılında Satoshi Nakamoto adlı kişi ilk defa kripto parayı Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash Systemadlı makalede tanıttı. Ve 2009 yılında ilk kripto para birimi olan bitcoinin yazılımını yayımladı. Hemen sonrasında birçok para birimleri de çıktı, Etherum, Litecoin, Ripple gibi ve daha birçok para birimi.

Peki kimdir bu Satoshi Nakamoto?
Tam olarak kim olduğunu henüz kimse bilmiyor. Sadece bir iddiaya göre Nakamoto’nun 1975 doğumlu bir Japon olduğu iddia edilmiştir. Fakat diğer birçok iddiaya göre de Amerika veya Avrupa’da yaşayan, Japon asıllı olmayan, kriptoğrafi uzmanı ve bilgisayar bilimcilerinden biri(leri) olduğu yönündedir.
 
Kripto paraları inceleyecek olursak. En çok kullanılan bitcoinler üzerinden gidelim.  Bitcoinler ilk olarak 2008 deki ekonomik krizinden sonra çıktı ve hemen ardından bitcoin madenciliği başladı.
 
Bitcoin madenciliğini kısaca tanımlayacak olursak; bitcoin madenciliği blockchainlerin korunması için bazı kişiler yüksek işlemci ve internet ile matematik problemlerini çözmeye çalışıyor. Ve de çözdükçe bitcoin paralar kazanıyorlar. Bunun için buna bitcoin madenciliği deniliyor.
 
Bitcoin ilk olarak 2010 yılında bir kişi tarafından 10.000 bitcoin ile 2 pizza satın alındı ve bu bitcoinler ile yapılan ilk alışverişti. Bu alışveriş Bitcoin topluluğu arasında “pizza günü” olarak da anılıyor. O zamandan beri çeşitli piyasalarda birçok alışveriş daha oldu. Bu alışverişlere bağlı olarak bitcoinler borsada birçok kez değer artışları ve düşüşleri yaşadı. Bunun yanı sıra bazı ülkelerce kullanımı yasaklandı. Bunun nedeni, devlet kendisi ile halkın arasındaki bağını etkisizleştirme olasılığını göz önünde bulundurdu. Ama zamanla kullanımlarını engellemenin mümkün olmadığını gören ülkeler oldu ve bu yasağı kaldırdılar hatta bu işe girdiler, kendi resmi kripto para birimlerini bastılar.
 
Günümüzde ise bir bitcoin 50.679 Türk lirası değerindedir(bu değer anlık döviz kurlarına bağlı olarak değişebilir). Bazen artışlar yaşanıyor bazen düşüşler yaşanıyor fakat yıllar öncesinden biraz bitcoin satın almış olsaydınız şimdi milyoner olabilirdiniz. Hatta bunun bir örneği var. Amerika’da yaşayan 12 yaşındaki bir çocuk yaklaşık 6 yıl sonra parasını çektiği zaman milyoner olmuştu.
 
Blockchain yukarıda adı geçti. Peki nedir blockchain? Blockchain tam İngilizce karşılığı blok zinciri olarak geçiyor. Bu blok zincirleri senin ve herkesin bitcoinlerle yaptığı alım satımları kaydeden bir dijital defterdir. Bu defter herkese açıktır. Yani sistemi kullanan herkes istediği zaman girip bakabilir. Ayrıca blockchainler merkezsizleştirilmiştir. Bu da yapılacak olan her işlemin sistemin her bir parçasının onaylamasını gerektiriyor. Bu da güvenirliği artırıyor tabi.
 
Son olarak kripto paraların bazı avantajları da olabilir ve bazı dezavantajları da olabilir. Bir dezavantaj olarak; kripto paralar sanal paralar dedik. Paranızın sanal olması yaptığınız alışverişlerin sanal olması anlamına geliyor. Bu da bazı güvenli olmayan durumlarda hacklenme riskini ortaya çıkarıyor. Avantaj olarak da; yukarıda da geçtiği gibi hiçbir ülkenin merkez bankasına bağlı değildir. Bir diğer avantaj da hesabının dondurulması ya da el konulması mümkün değildir.

Categories:

Tags:

No responses yet

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir